Khởi Nghĩa Vác-sa-va mùng 1 tháng 8 năm 1944

Bến Việt (01.08.2010) Trọng tâm - Cuộc khởi nghĩa kì vọng cho đất nước độc lập cuối cùng thất bại nặng nề. Khởi nghĩa Vác-sa-va nay là biểu tượng cho lòng bất khuất và niềm tự hào dân tộc của người Ba Lan.

flickr:4847801134


Biểu tượng của Khởi Nghĩa Warszawa (Powstanie Warszawskie) là PW

Khởi Nghĩa Warszawa bùng nổ trong bối cảnh Thế Chiến II đạt được một số thỏa thuận chồng chéo giữa Mỹ, Anh, Đức và Nga. Các cường quốc đồng ý đẩy Ba Lan vào vùng ảnh hưởng Sô Viết.

Đối phương của cuộc Khởi Nghĩa là Đức quốc xã Hít-le, nhưng tham vọng của người Ba Lan lớn hơn vậy.

Lãnh đạo nhà nước Ba Lan lưu vong cùng giới trí thức nước này hi vọng dùng thực lực trong cuộc đấu lửa đạn để dành lại quyền trị vì đất nước hoặc ít nhất gây bối rối cho các nước lớn trong san sẻ trách nhiệm và quyền tự chủ để không nằm trong vòng quản lý của Nga Sô đang gây hấn với Phát-xít Đức.

Khởi Nghĩa Vác-sa-va bắt đầu ngày mùng 1 tháng 8 năm 1944, đúng 17 giờ.

Khởi Nghĩa

Ngoài quân đội Armia Krajowa (Quân đội Quốc gia), cuộc Khởi nghĩa có sự tham gia của hầu hết người dân thủ đô Warszawa, thanh thiếu niên và trí thức.

Phát-xít Đức, đang đô hộ Ba Lan, hoàn toàn bị bất ngờ khi cuộc Khởi Nghĩa bùng nổ.

17giờ 00, được mệnh danh là "giờ W", mệnh lệnh khởi nghĩa bắt đầu thực hiện tại tất cả các quận chính của thủ đô như Wola, Ochota, Śródmieście, Zoliborz, Mokotow.

flickr:4847177501


Áp-phích nhắc nhở đừng quên ngày mùng 1 tháng 8, đúng 17 giờ

Giữa thành phố hoàn toàn bị Phát-xít Đức bao vây, quân dân Ba Lan tận dụng đường thoát nước, cống rãnh làm nơi ẩn náu và lưu thông.

Chiến lược quân đội Ba Lan đề ra cho cuộc khởi nghĩa phải kết thúc sau 1 tuần. Nhưng không như kế hoặch, đọ súng kéo dài tới hơn 60 ngày với thiệt thòi lớn lao về người và của.

Không như hứa hẹn trước ngày khởi nghĩa, Hồng quân Nga Sô, theo lệnh Stalin, không hề có động thái hỗ trợ Ba Lan dù đã có mặt cận kề bên bờ đối diện của sông Wisła. Rốt cuộc, quân đội không quốc gia và nhà nước bí mật của Ba Lan một mình chiến đấu với quân Phát-xít khổng lồ. Hồng quân Nga ra tay khi cuộc Khởi Nghĩa đã kiệt quệ và người dân thủ đô Ba Lan bị Phát-xít tiêu diệt gần hết.

Trong cuộc đọ không cân sức, đã 10 ngàn người Ba Lan thiệt mạng, 7 ngàn người mất tích trong đó rất nhiều thanh thiếu niên và đông đảo đội ngũ trí thức vốn đồng thời là các nhóm tích cực của cuộc Khởi Nghĩa.

Sau khi nhận thấy cuộc đọ sức có dân thường tham chiến, quân Phát-xít ra lệnh bắn pháo vào các căn hộ, đốt nhà, xử bắn đồng loạt bất kể có tham chiến hay không. Thể theo lệnh Hít-le, phụ nữ và trẻ em cũng bị giết chết dã man ngay từ những ngày đầu của cuộc khởi nghĩa.

Thủ đô Warszawa của Ba Lan bị hủy hoại tới 85% cùng rất nhiều di tích văn hóa quý giá.

Những người sống sót bị chính quyền mới phụ thuộc Nga Sô cộng sản đô hộ, tù đày. Rất đông người Ba Lan phải sống cuộc sống lưu vong xứ người nhưng luôn thấp thỏm ngóng trông cơ hội chiến đấu và trở về.

Rất nhiều người cùng con cháu cộng đồng Ba Lan lưu vong mãi sau năm 1989 mới được về Ba Lan khi nước này thay đổi thể chế sang dân chủ.

Thiêng liêng dù thất bại

Khởi Nghĩa Vác-sa-va là thất bại chiến tranh nặng nề, là kinh nghiệm rứa máu của một đất nước yêu hòa bình nhưng phải đứng giữa hai nước lớn đầy tham vọng và tàn bạo.

Khởi Nghĩa Vác-sa-va, dẫu thất bại, vẫn là niềm tự hào khó so bì của người Ba Lan. Người Ba Lan tự hào bởi cuộc Khởi Nghĩa thể hiện tinh thần bất khuất, đặc biệt là sự đồng lòng theo đuổi chính nghĩa tự do của người dân trong những ngày kháng cự đầy trong vô vọng.

Mãi tới khi Ba Lan đổi tên từ Cộng Hòa Nhân Dân Ba Lan sang Cộng Hòa Ba Lan năm 1989, người Ba Lan mới được kỉ niệm cuộc Khởi Nghĩa một cách chính thức và long trọng.

flickr:4847435049


Rất nhiều trí thức và thanh thiếu niên thiệt mạng trong cuộc Khởi Nghĩa

Đã thành truyền thống, ngày 1 tháng 8 hàng năm trở thành ngày thể hiện tinh thần yêu nước, ghi nhớ lịch sử của người Ba Lan. Trong ngày này, người dân tới các tụ điểm lịch sử của thành phố, tham dự các hoạt động văn hóa hồi tưởng lịch sử.

Giây phút quan trọng của ngày 1 tháng 8 là hồi còi báo động (syrena) nổi lên đúng vào 17 giờ 00, tưởng nhớ lịch sử oanh liệt và những người đã mất trong cuộc chiến đòi tự do.

Khi hồi còi báo động nổi lên, xe đang chạy đỗ lại còn người đi đường dừng chân mặc niệm.

Một số không ít người Việt những năm trở lại đây có chú tâm tham gia các sinh hoạt mang tính quốc gia cùng người bản xứ. Kể từ năm ngoái, Bến Việt tổ chức các nhóm thăm quan, hướng dẫn người Việt tìm hiểu về Ba Lan, nhất là trong các lễ kỉ niệm trọng đại như ngày 1 tháng 8 Khởi Nghĩa Vác-sa-va.

Các địa điểm quan trọng thu hút dân thủ đô là quảng trường Piłsudzki, nơi có mộ liệt sĩ vô danh, nghĩa trang Powazki, nơi chôn cất các liệt sĩ và rất đông phần mộ của thanh thiếu niên tham gia Khởi Nghĩa. Người ta cũng tới nhà thờ và tham dự những lễ mi-sa tha thiết hơn.

Lúc 20:00 tối, tại quảng trường Piłsudzki, người dân được nghe các bài hát Khởi nghĩa từ sân khấu ngoài trời. Dự kiến hàng chục ngàn dân thủ đô sẽ có mặt.

Năm nay, nhân kỉ niệm Khởi Nghĩa Warszawa, một số nhân vật tham gia Khởi Nghĩa, giờ đã cao tuổi, được trao tặng huân trương. Cố tổng thống mới tử nạn tại Smolensk, Lech Kaczynski là một trong những người năm nay được phong huy hiệu Công dân danh dự của Thủ đô Warszawa bởi cống hiến của ông trong việc duy trì lịch sử cuộc Khởi Nghĩa. Lech Kaczynski từng nhiệt thành hỗ trợ xây dựng bảo tàng Khởi Nghĩa Warszawa.

Bến Việt sưu tập


đọc thêm:

600 năm trận đánh lịch sử tại Châu Âu
Người Ba Lan thế nào
Ý nghĩa, tập tụng giáng sinh
Thế nào là dân chủ (2/2)
Tự Do, Sự Thật và Hòa Giải

Bình Luận

Dodaj nową wypowiedź
lub Zaloguj się jako użytkownik serwisu Wikidot.com
(nie będzie opublikowany)
- +
O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License