Tang gia bối rối
flickr:4519312676


Krakow ở xa Warszawa

Bến Việt (14.04.2010) Tin Ba Lan - Không khí trầm lắng chịu tang trên toàn quốc bị phá vỡ bởi quyết định bất ngờ về nơi mai táng vợ chồng Tổng thống.

Khi ý tưởng còn là tin đồn, dư luận đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ không muốn chọn thành Wawel ở Krakow làm nơi mai táng vợ chồng Tổng thống Kaczynski.

Những người phản đối cho rằng Wawel - khu thành trì không hợp lý về lịch sử, tính chất để mai táng tổng thống Kaczynski và là quyết định tổn hại cho chính thi thể ông bà Tổng thống, vốn liên hệ mật thiết với thủ đô Warszawa và vốn muốn được gần gũi người dân. Wawel từ lâu nay đã được coi là viện bảo tàng lịch sử, chứ không phải nơi bình dị thường dân.

Đột ngột Wawel

Cũng trong không khí tang, dư luận thẳng thắn chỉ trích tác giả sáng kiến đã làm cho không khí trầm lắng bị chia rẽ đột ngột.

Thành Wawel từng là nơi các vị vua Ba Lan làm lễ lên ngôi và là thành trì trị vì của Vua chúa trước khi Thủ đô của Ba Lan được chuyển về Warszawa vào năm 1596.

Khi Ba Lan còn là vương quốc có vua trị vì, các vị vua khi qua đời đều được mai táng dưới ngầm thành Wawel như dòng Wazy, Zygmunt, gia đình nhà Władyslaw và Stefan Batory. Chỉ có hai trường hợp đặc biệt không phải vua mà vẫn được đặt tại Wawel là Władysław Sikorski, thủ tướng chính phủ lưu vong, chết trong tai nạn máy bay năm 1943. Tướng Józef Piłsudski, người có công mang lại độc lập cho Ba Lan năm 1918. Tại Wawel, có hầm riêng mang tên ông chứa quan tài của ông. Theo công bố, Lech Kaczynski cùng vợ sẽ được đặt tại đây.

Các nhân vật lịch sử được mai táng tại Wawel là Jan III Sobieski cùng vợ Marysienka, có công chặn đà xâm lăng người Thổ, cứu được cả Châu Âu. Hoàng tử Józef Poniatowski mất năm 1816. Cũng không phải là vua nhưng là anh hùng dân tộc của cả Ba Lan và Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ Tadeusz Kościuszko cũng được đặt dưới hầm Wawel năm 1818.

"Quá đáng"

Chỉ 1 giờ sau khi Giáo chủ Ba Lan Stanisław Dziwisz công bố đồng thuận với gia đình Tổng thống tổ chức mai táng tại thành Wawel, trên mạng Facebook đã xuất hiện 6 nhóm vận động với chủ đề "Không ở Wawel mà Powązki" (Powązki là nghĩa trang tại Warszawa). Tới tối, khoảng 1 ngàn dân thành phố Krakow đội trời mưa tới phố Franciskansk mang theo biểu ngữ đòi thay đổi quyết định. Có những biểu ngữ đề "Powązki mới đúng", "Ngài Dziwisz, ngài đã quyết định sai" hay một biểu ngữ nói thẳng khẩu hiệu: "Quá đáng quá".

Một trong những thành viên cấp cao đảng PiS của hai anh em Kaczynski thì nói dấu tên, rằng quyết định mai táng tại Wawel không phải của riêng gia đình mà bởi muốn thỏa mãn cả mong đợi của giáo chủ Dziwisz. Giáo sư Jadwiga Staniszkisz thì nói lượng người đón thi hài vợ chồng Tổng thống hai bên đường và số lượng nến thắp trước dinh Tổng thống cho thấy mai táng ở Wawel là hợp lý.

Khó đồng thuận

Tuy vậy, khó tìm được tiếng nói bênh vực nào khác cho quyết định khó chấp nhận này.

Thật là một tình tiết tế nhị bởi một mặt bắt người dân phải lên tiếng, mặt khác tranh cãi là điều ai cũng muốn tránh trong lúc này. Dư luận không lường trước việc mai táng lại ngoặt sang chiều hướng không lường như vậy.

Trong việc mai táng các lãnh tụ quốc gia, cũng không có một bộ luật rõ ràng "cấm" hay hướng dẫn máy móc theo "nguyên tắc" để mà dựa lên.

Trước buổi chiều thứ 3, trước công bố mai táng ở Wawel, dư luận chỉ nghĩ tới hai khả năng duy nhất là nghĩa trang Powązki truyền thống và Nhà thờ Thánh Jan ở thành cổ, cả hai địa điểm đều là Thủ đô Warszawa, nơi gia đình Tổng thống vô cùng gắn bó. Cả hai địa điểm đều được dư luận coi là hợp lý nên chưa hề có tranh cãi hay thắc mắc về nơi mai táng ông bà Tổng thống. Nhà báo Klich của Gazeta Wyborcza thì nói thương cho ông tổng thống và nhất là bà Maria bởi bà là người luôn muốn gần gũi mọi người, chan hòa, nay lại phải nằm trong thành trì lạnh lẽo, trống vắng và phải mua vé mỗi lần muốn vào thăm quan.

Đây chắc chắn sẽ là đề tài được bàn thảo nhiều nhất ngày hôm nay. Trái với ý muốn của tất cả, đề tài đã phá vỡ tinh thần tĩnh lặng tiếc thương bao phủ tại Ba Lan những ngày qua. Nhiều người trước đó hi vọng dân Ba Lan sẽ dùng thời gian quốc tang để suy ngẫm nhiều hơn về phong cách sinh hoạt đại chúng.

Nguyên thủ quốc gia nhiều nước đã khẳng định sẽ tới Ba Lan dự lễ tang trong những ngày cuối tuần này trong đó có Tổng thống Mỹ và Tổng thống Pháp.

Các báo đặt tít cho thông tin của mình theo mẫu: "Obama sẽ tới Wawel", như thể coi "quyết định Wawel" là quyết định không còn cơ thay đổi.

Tỉnh trưởng tỉnh Krakow nói tôn trọng mọi quyết định của gia đình và Giáo hội cũng như đảm bảo Krakow sẵn sàng đón khách quốc tế, hứa "làm tất cả" để không khí mai táng được trang nghiêm. Các sân bay Ba Lan cũng nói đã sẵn sàng tiếp đón nguyên thủ quốc gia và sân bay đủ điều kiện đón 100 máy bay một lúc. Hiện các khách sạn thủ đô gần như đã kín chỗ cho báo giới từ khắp nơi đổ về.

Bến Việt sưu tập


O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License