Tường Berlin dựng lên tháng 8 năm 1961, còn được mệnh danh là „vạn lý trường thành Trung Quốc” bởi nó cắt rời 2 vùng Đông – Tây nước Đức, là làn ranh của tự do dân chủ với độc tài toàn trị. Từ Nga Sô tới chân tường Berlin người dân phải sống trong hãi sợ, trong độc quyền tiếng nói, độc quyền tư duy và độc quyền yêu nước.

Ngọn đuốc tự do được thắp sáng đầu tiên tại Ba Lan, trong một diễn biến hòa bình giữa bạt ngàn cộng sản Đông Âu. Bắt đầu từ tư duy độc lập và lòng quả cảm, thể hiện trên những tờ báo in chui. Người Ba Lan lấy tự do ngôn luận để chọc thủng bất công, lấy niềm tin và đức tin để tụ hội và tinh thần bất khuất để không khiếp nhược độc tài….

Bên kia tường Berlin, ở thế giới tự do, người ta kinh bỉ và coi cộng sản là màn tuồng khôi hài chỉ xứng đáng để châm trọc.

Bên này tường Berlin là cam khổ, nhục nhã, bất công và trên hết: mịt mù cơ hội, không có tự do. Đã có ít nhất 150 người bị chết trong công cuộc vượt qua bức tường ô nhục từ đông sang tây. Con số không chính thức những người bỏ mạng khi vượt tường còn nhiều hơn gấp bội.

Đông Âu cam khổ, ngột ngạt trong bầu không khí ngục tù, đói kém, xã hội thiếu văn hóa, tụt hậu. Y như Việt Nam bây giờ: người dân hễ có cơ hội là bỏ nước ra đi bởi đói nghèo, mất đất canh tác, đầy rẫy bất công mà không biết kêu ai. Không có báo chí tự do, không được lập hội, bịt miệng là nguyên tắc, lên tiếng có thể bị ngồi tù hoặc bắn chết nhưng lại đầy rẫy tuyên truyền mụ mị y hệt như VTV4 và 701 tờ báo của đảng đang làm.

701 chứ không phải 700 bởi ngay tại Ba Lan cho tới nay cộng sản Việt Nam vẫn còn hi vọng vớt vát thân mình. Bỏ tiền lừa bịp người dân, nuôi các chiến hữu tình nguyện hầu hạ độc tài trong tư cách đảng viên và thành viên Mặt trận tổ quốc, những người không biết xấu hổ và có lẽ, cũng tự lừa bịp mình vì không đủ can đảm chống đỡ, đối diện sự thật phũ phàng nên đành níu kéo thể chế độc tài thời trẻ đã lỡ đi theo.

Tháng Hai năm 1989, khi bức tường Berlin còn sừng sững thì Ba Lan đã tổ chức được Hội Nghị Bàn Tròn đàm thảo giữa cộng sản và dân chủ để đi tới bầu cử tự do vào tháng Sáu cùng năm.

Chính phủ dân chủ đầu tiên tại Đông Âu ra đời tại Ba Lan, do ông Tadeusz Mazowiecki làm thủ tướng, sau những hi sinh không giá nào chuộc lại. Nhiều người bị thủ tiêu, ám sát, tù đầy, gia đình bị bách hại, trù dập chỉ vì hai chữ Tự Do.

Không khí tự do lần đầu tiên xuất hiện tại Đông Âu hút người Đông Đức ồ ạt nhập cư vào Ba Lan. Họ tới chầu chực trước cửa Đại sứ quán Tây Đức RFN để xin thông hành sang bên kia nước Đức dân chủ. Một hiện tượng chưa từng có. Con số người đi Tây Đức qua ngả Warszawa lên tới hàng ngàn người, tá túc trong các túp lều tạm bợ giữa thủ đô, sau quãng đường vượt biên trái phép qua sông Oder hoặc Nysa Łużycka. Số người tản cư sang Ba Lan để xin vào Tây Đức đông tới mức thủ tướng Tây Đức Helmut Kohl phải sang Ba Lan bàn thảo với thủ tướng Tadeusz Mazowiecki về giải pháp cho làn sóng tị nạn ngày một đông. Ngoài Ba Lan, người dân Đông Đức còn tới Tiệp để lại nhập cư vào phần bên kia của nước mình.

Rốt cuộc, chính quyền cộng sản bất lực trước làn sóng di cư ồ ạt qua Ba Lan và Tiệp, đành chấp thuận dự luật mới cho người dân nhập cư một cách „chừng mực” vào Tây Đức mà không phải đi đường vòng qua đông Âu. Cho tới ngày mùng 7 tháng 11 năm 1989 khi bộ luật được soạn thảo, chính quyền cộng sản vẫn tin có thể kiểm soát làn sóng di cư đi qua cổng tường Berlin còn người dân vẫn chưa thể hiện dấu hiệu chỉ 2 ngày sau sẽ dùng tay không dỡ bỏ bức tường.

Nhưng chỉ trong tích tắc, bức tường Berlin sụp đổ vì không chống cự nổi sự có mặt của hàng triệu người tập trung quanh tường, quân đội cũng không thể nổ súng bởi quá bối rối trước đám đông. Mọi ngăn cấm trong lúc này trở thành lố bịch và vô nghĩa.

Người dân ở Tây Berlin đón chào người bên Đông vô cùng hồ hởi, người không quen nhau bỗng ôm trầm lấy nhau vui mừng, chúc tụng. Các quán ăn ven đường phát không bia hơi chào mừng người anh em vừa tới thế giới tự do. Nước Đức thống nhất trong hòa bình hoan hỉ.