Giáo Hoàng người Ba Lan (1)

Bến Việt - SWS (26.12.2009) Văn hóa - Bến Việt trân trọng giới thiệu tới các bạn chuỗi bài về nhân vật hàng đầu đại diện cho đức tin và thánh thiện, người Ba Lan, được thế giới nể trọng và tôn thờ - Giáo Hoàng Giăng Paul đệ Nhị. Phần đầu: tuổi thơ và tiểu sử của Ngài.

Bài viết được trích dẫn từ cẩm nang "Ba Lan đặc tính", do Hiệp Hội Tự Do Ngôn Luận, cơ quan đỡ đầu của Bến Việt, thực hiện trong khuôn khổ chương trình „Vác-sa-va Mùa Thu Nhân Loại”, có tài trợ từ Quỹ Liên minh Châu Âu và Ngân sách Nhà nước nhằm hỗ trợ quá trình Hội nhập Công dân các nước thứ Ba.

Tuổi thơ của Karol Wojtyła

Karol Wojtyła (đọc: Ca-rôl Vôi-tưu-oa) sinh ngày 18 tháng 5 năm1920 tại thị trấn Wadowice, là con thứ hai trong gia đình. Cha ông cũng tên là Karol Wojtyła và mẹ là Emilia Kaczorowska (họ gốc của bà). Ông có người anh trai tên là Edmund, hơn ông vài tuổi. Lẽ ra ông còn có cả chị gái Olga, nhưng chị chết năm 1914 ở thành phố Kraków khi mới chào đời. Gia đình ông sống giản dị, chỉ có một nguồn thu nhập duy nhất là đồng lương của người cha. Cha ông là sỹ quan nhân viên hành chính quân đội. Thời thơ ấu, người thân gọi ông là cậu bé Lolek. Mẹ cậu mất sớm, lúc cậu mới 9 tuổi. Anh trai của Lolek là Edmund, sau khi học xong trung học được đi học đại học y. Anh trai Edmund bị mắc bệnh bạch hầu (một loại bệnh tinh hồng nhiệt nặng) khi còn là một bác sỹ trẻ, do bị lây nhiễm từ một nữ bệnh nhân ở Bielsko và sau đó người anh mất sớm vào năm 1932, lúc mới 32 tuổi đầu, chỉ 3 năm sau khi mẹ qua đời. Cái chết của người anh hằn vào tâm trí cậu bé Karol có khi còn sâu nặng hơn cả cái chết của người mẹ, bởi bối cảnh cái chết của người anh quá thảm, mà cũng vì lúc đó cậu bé Lolek đã lớn hơn chút ít rồi.

flickr:4214457260


Mẹ của Giáo Hoàng tương lai, Emilia Kaczorowska, mất khi ông mới 9 tuổi

Thông minh, vóc dáng và tâm hồn nghệ sĩ gặp chiến tranh

Người ta cho rằng Karol Wojtyła là đứa trẻ có nhiều tài năng bởi cậu tiếp thu kiến thức rất nhanh nhẩu và dễ dàng. Cậu còn mang vóc dáng của một vận động viên. Cậu rất thích bóng đá và thường xuyên đi trượt tuyết. Người cha thường cho cậu bé đi theo mỗi lần ông tham quan thắng cảnh. Karol, tới khi học xong trung học, vẫn chưa nghĩ mình sẽ làm linh mục. Dù chưa có ước vọng trở thành linh mục nhưng cậu bé không phải không quan tâm đến tôn giáo. Theo như các giáo viên dạy môn tín ngưỡng ở trường Trung học Quốc gia dành cho Nam giới mang tên Marcin Jadowita thì ngoài những tài năng như đã kể trên, cậu bé Karol còn vượt trội hơn tụi trẻ khác bởi lòng ấp ủ tín ngưỡng vô thường. Chính vào thời điểm đó, cậu gặp linh mục Kazimierz Figlewicz, người đã đóng vai trò quan trọng trong bước đường hình thành tín ngưỡng của Giáo Hoàng tương lai. Cậu bé Karol gần gũi nhà thờ hơn, thường đứng ra tổ chức nhóm trẻ em phụng sự việc giảng đạo, sau cậu được vào Hội Marian và Hội hiệp Thanh niên Thiên chúa giáo. Cùng lúc đó, Karol bộc phát lòng ham mê nghệ thuật kịch nói và thi thoảng có tham gia biểu diễn tại các buổi diễn kịch nghiệp dư.

Vào năm 1938, chàng thanh niên Karol Wojtyła tốt nghiệp phổ thông với kết quả xuất sắc và anh bắt đầu học đại học khoa Văn ngữ Ba Lan tại Khoa Triết học của Trường Đại học Tổng hợp Jagielloński. Khi bắt đầu học đại học cũng là khi anh chuyển nơi sinh sống – anh cùng với cha chuyển về ở thành phố Kraków, sống trong ngôi nhà của gia đình bên ngọai, dòng họ Kaczorowski trên phố Tyniecka. Trong thời gian làm sinh viên khoa Văn ngữ, anh vẫn say mê phát triển tài năng diễn kịch của mình, không từ bỏ ham mê bóng đá và vẫn là cổ động viên nhiệt thành cho đội bóng Cracovia. Những năm 1938-1941 là khoảng thời gian tích cực học tập, thậm chí dồn dập. Khi đó giáo viên của anh sinh viên Karol là những nhà khoa học nổi tiếng của Ba Lan như Zenon Klemensiewicz, Tadeusz Lehr - Spławinski hay Stanisław Pigoń. Mặc dù học tập vất vả nhưng Karol Wojtyla vẫn quyết tâm thử viết sách. Hồi đó, anh viết được cuốn Ballady Beskidzkie („Bài ca Beskidy”) và cuốn Psałterz Dawidów („Kinh ca vịnh Dawid”) (Kinh ca vịnh thời Phục hưng), để tưởng nhớ người mẹ. Đúng vô thời gian này, Karol gặp Jan Tyranowski, người có lẽ có vai trò quyết định trong việc phát triển tâm linh và nhạy cảm tôn giáo của người nghệ sỹ trẻ này. Jan Tyranowski là thợ may ở Kraków, người ngưỡng mộ Thiên chúa giáo và những điều huyền bí, thường tổ chức các buổi diễn kịch cho nam thanh niên trong nhóm học tôn giáo. Tại những buổi diễn này, Karol Wojtyla lần đầu tiên đọc Kinh thánh Giăng Thập tự.

Vào ngày 1 tháng 9 năm 1939, Ba Lan đột ngột bị tấn công và ngày này cũng là ngày khởi đầu của Thế Chiến Thứ II. Cuộc chiến làm gián đoạn việc học tập, các trường đại học bị quân xâm lược đóng cửa, còn Karol Wojtyla thì không muốn bị bắt đi lính hay lao động khổ sai nên buộc phải đi tìm việc làm. Anh xin được việc ở Nhà máy hóa chất Solvay, đi làm ở Mỏ khai thác đá Zakrzówek, nhưng anh vẫn bí mật học tiếp đại học.

(còn tiếp)

——

© Bến Việt

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License