Ngày dối trá

Bến Việt (01.04.2010) Văn hóa - Duy nhất trong năm chỉ có một ngày được nói dối. Nói dối càng tài, càng vui. Hãy cùng Bến Việt tìm hiểu thế nào là Prima aprillis.

Bắt đầu từ huyền thoại Hy Lạp về Demeter và Persefon. Persefon bị bắt cóc. Mẹ của Persefon tìm con theo tiếng vọng nhưng vô hiệu.

Người công giáo thì gắn ngày đầu tiên của tháng Tư với Judasz Iskariot biểu tượng của dối trá, lươn lẹo và phản sự thật.

Ngày nói dối thịnh hành tại nhiều nước trên thế giới từ thế kỉ XII. Tại Ba Lan tục nói dối ngày mùng một tháng Tư bắt đầu từ thế kỉ thứ XVII cho tới tận ngày nay. Trong ngày này người ta thường kể các câu chuyện không có thật, chuyện phi tưởng mà mục đích chỉ để lừa người khác. Ngày này còn là dịp thử thách tinh thần cảnh giác của những ai không thích đùa.

Tất cả mọi người đều hoài nghi các câu chuyện kể ngày mùng một tháng Tư nên cũng chính vì thế, các câu chuyện nói khoác lại càng phải tinh vi hơn để đánh lừa người đối thoại, điều không phải dễ làm. Đôi khi người ta phải sáng tạo lắm mới nghĩ ra chuyện để lừa người khác trong ngày này.

Đã trở thành truyền thống, các báo của Ba Lan và các nước có truyền thống nói dối ngày mùng 1 tháng Tư thường đăng một bài hoặc ghi chép với tin xạo. Ngay sau đó, các báo phải đăng đính chính trong số tiếp sau rằng bài báo hoặc ghi chép đó là tin xạo để kỉ niệm ngày nói dối. Đã có lần, bởi không hiểu tập tục hoặc coi thường người đọc, một tờ báo Việt Nam đăng lại câu chuyện nói khoác của báo mùng 1 tháng Tư nhưng không đăng lại phần đính chính sau đó.

Người Ba Lan thường coi mùng 1 tháng Tư là dịp vui bình dị. Các câu chuyện nói khoác thường được kể một cách ngắn gọn trong quang cảnh tình cờ để tăng phần bất ngờ và thuyết phục. Người Ba Lan gần như ai cũng có một, hai câu chuyện tếu trong ngày này nhưng thường là những chuyện vô thưởng vô phạt. Người Ba Lan thường không lạm dụng tục nói dối trong ngày này để kể chuyện độc ác hay quá khích, cố gắng không làm người khác phật lòng.

Người nghe kể chuyện xạo, dù có thể đoán trước rằng đó là chuyện mùng một tháng Tư, thường lịch thiệp lắng nghe. Khi kể xong câu chuyện tác giả của chuyện xạo thường mỉm cười mà nói Prima Aprillis để thông báo đã kể hết chuyện không có thật.

Tục nói dối trong ngày đầu tiên của tháng Tư tại Ba Lan được giới trẻ tận dụng nhiều hơn trong giao thiệp với người đồng lứa.

© Bến Việt – www.benviet.org


O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License