Ba Lan công giáo nghĩa là gì? (1/3)

SWS - Bến Việt (12.03.2010) Xã hội - Thiên Chúa giáo Ba Lan và quá trình hình thành Thiên Chúa tại đây liên quan mật thiết đến khởi đầu lập nước Ba Lan vào thế kỷ thứ X.

Từ hàng ngàn năm, Công giáo là tôn giáo của người Ba Lan. Cụ thể hơn, đó là dòng Thiên chúa giáo, tôn giáo với người đứng đầu là Giáo Hoàng. Tất nhiên, không có nghĩa không có người Ba Lan theo các tôn giáo khác hay không có người lương giáo. Và như vậy, chắc chắn không ai coi người không theo đạo Thiên chúa giáo là người Ba Lan ít phần trăm hơn hay tồi kém hơn. Ngược lại, truyền thống Ba Lan được xây dựng trên cơ sở tự do tín ngưỡng, vẫn công nhận quyền khác biệt, và tôn trọng những người có tư duy khác mình. Bản tính này của nền văn hóa Ba Lan không những không làm tổn hại Nhà thờ Thiên chúa, mà khiến Nhà thờ có thêm nhiều ảnh hưởng mạnh mẽ.

Thiên Chúa giáo Ba Lan và quá trình hình thành Thiên Chúa tại đây liên quan mật thiết đến khởi đầu lập nước Ba Lan vào thế kỷ thứ X. Thủ lĩnh lịch sử đầu tiên của Ba Lan là Công tước Mieszko I thuộc dòng họ Piast. Mieszko I không chỉ sát nhập các vùng đất của Ba Lan qua thâu phục chiến trận và liên minh, không chỉ thực hiện một loạt các cuộc cải cách nội bộ, mở rộng năng lực của nhà nước, mà trước nhất, Mieszko I đã đưa đất nước mới thành lập vào vùng văn hóa Châu Âu Tây Phương, nơi từ hàng trăm năm nay Thiên chúa giáo là nền tôn giáo chủ đạo. Vào năm 966, Mieszko I đứng ra làm lễ rửa tội, qua giới thiệu của những người láng giềng phía Nam – người Séc, đất nước đã theo Thiên chúa giáo từ lâu, sau đó, ông cũng lấy con gái của vua Boleslaw I Bạo Quyền tên là Dąbrówka làm vợ.

Từ đó, trải qua hàng ngàn năm, lịch sử Giáo Hội Ba Lan luôn có gắn bó mật thiết với lịch sử dân tộc Ba Lan. Gắn bó mật thiết với dân tộc, chứ không phải với nhà nước, bởi người Ba Lan đã trải qua một thời gian dài bị mất nước (điển hình, suốt thế kỉ XIX). Trong thời khắc mất nước, Nhà thờ Thiên chúa giáo đảm nhận vai trò tâm điểm trong cuộc sống dân tộc Ba Lan. Đất Ba Lan bị các quốc gia theo đạo Tin lành như Đức (Prusy) hay quốc gia theo đạo Chính thống là nước Nga chiếm đóng. Đức và Nga là những cường quốc Công giáo, nhưng không phải Thiên chúa giáo, khiến dân tộc Ba Lan bị đàn áp. Đàn áp tôn giáo tại Ba Lan đồng nghĩa với nỗ lực hủy hoại nền Thiên chúa giáo. Phần đất phía nam của Ba Lan trong khi đó lại bị Vương quốc Áo theo đạo Thiên chúa giáo chiếm đóng, do đó ở vùng này ít bị đàn áp hơn, quyền tự trị của người Ba Lan ở những vùng Áo chiếm đóng cũng vì vậy cao hơn nơi khác.

Nhưng không phải chỉ trong thời khắc bị nô lệ người Ba Lan mới được Giáo Hội hết lòng ủng hộ. Trải qua hàng thế kỷ, các linh mục, giám mục, hay cả những người vô thần và những người nhận mình có gắn bó với Nhà thờ Thiên Chúa, đều là những trí thức hàng đầu, những người tấu tạo văn hóa, nhà giáo, những tấm gương đạo đức xã hội và là những người có uy tín quốc gia.

Bài viết được trích dẫn từ cẩm nang "Ba Lan đặc tính", do Hiệp Hội Tự Do Ngôn Luận, cơ quan đỡ đầu của Bến Việt, thực hiện trong khuôn khổ chương trình „Vác-sa-va Mùa Thu Nhân Loại”, có tài trợ từ Quỹ Liên minh Châu Âu và Ngân sách Nhà nước nhằm hỗ trợ quá trình Hội nhập Công dân các nước thứ Ba.

(còn tiếp)

© Bến Việt – www.benviet.org


O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License