Lãnh tụ trung thành
flickr:4536984459


Ryszard Kaczorowski, Tổng thống cuối của nhà nước lưu vong luôn trung thành với Ba Lan tự do

BBC (22.04.2010) Xã hội - Nhiều sĩ quan cao cấp mang hàm tướng tá nay phải đi rửa chén, làm thợ xây để mưu sinh. Nhưng tất cả như một, đều trung thành với chính phủ Ba Lan tự do đóng tại London dù họ không được nước nào công nhận.

Lịch sử sang trang

Trong vụ tai nạn tại sân bay Severny hôm 10/04, không chỉ Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski mà cả cựu tổng thống Ryszard Kaczorowski - người lãnh đạo chính phủ lưu vong Ba Lan - cũng đã tử nạn.

Như một vòng quay lịch sử, sự nghiệp chính trị của ông Kaczorowski bắt đầu từ hoạt động chống lại những người cộng sản Nga và kết thúc tại khu rừng oan nghiệt trong dịp đi dự lễ tưởng niệm thảm sát Katyn.

Đóng lại quá khứ

Trong bài điếu văn hôm 14/04, báo Anh, tờ The Guadian viết:

“Là tổng thống lưu vong cuối cùng của Ba Lan, cái chết của ông Kaczorowski năm 90 tuổi khép lại câu chuyện về niềm tin bền bỉ cho một sự nghiệp tưởng chừng như vô vọng.”

Cuộc đời ông Kaczorowski cũng là chuyện về lực lượng Cộng hòa Ba Lan cùng phe Đồng minh chống phát-xít nhưng bị bỏ rơi vì các thỏa hiệp chính trị quốc tế thời Chiến tranh Lạnh.

Sinh trưởng tại Bialystok, ông bị đặc vụ NKVD bắt, kết án tử hình vì tội chống chính quyền Xô Viết năm 1941, sau đổi thành 10 năm khổ sai ở Siberia.

Nhưng nhờ hiệp ước Sikorski-Maisky, ông cùng nhiều thanh niên Ba Lan được Moscow trả tự do để gia nhập lực lượng chống phát-xít dưới cờ của Tướng Wladyslaw Anders.

Được phép rời Liên Xô sang Cận Đông và tập kết về lại châu Âu, họ mở các chiến dịch chống Đức ở mặt trận phía Tây.

Sau chiến thắng tại Monte Cassino, Italy dưới quyền của quân Anh, ông Kaczorowski cùng toàn bộ Lực lượng Ba Lan thuộc phe Cộng hòa một lần nữa trở thành nạn nhân của các tính toán chính trị đại cường.

Năm 1945, Washington và London rút sự công nhận Chính phủ Cộng hòa Ba Lan, và hai năm sau Anh quốc giải tán các quân đoàn Ba Lan.

Dù hàng nghìn lính Ba Lan hy sinh và tổng chỉ huy quân đội cộng hòa, Tướng Wladyslaw Sikorski bị tử nạn trong một chuyến bay bí hiểm thời chiến, những người như ông Kaczorowski thậm chí không được mời dự lễ duyệt binh mừng chiến thắng tại London tháng 5/1946.

Nhiều sĩ quan cao cấp mang hàm tướng tá từng chỉ huy các trận đánh khốc liệt của hải, lục và không quân nay phải đi rửa chén, làm thợ xây để mưu sinh và học nghề mới.

Nhưng tất cả như một, đều trung thành với chính phủ Ba Lan tự do đóng tại London dù họ không được nước nào công nhận.

Với tin tức rằng nhiều đồng đội về Ba Lan đã bị bắt, hàng nghìn cựu binh Ba Lan tiếp tục nuôi tinh thần chiến đấu và hy vọng Thế Chiến 3 nổ ra để có cơ hội về giải phóng quê hương.

Không được phép cầm súng, họ tập hợp nhau trong các nhóm hướng đạo, thể thao để duy trì sinh hoạt đội ngũ.

Một số hăng hái hơn thì tiếp tục tập luyện đánh trận giả trong các khu rừng.

Nhưng từ sau Chiến tranh Triều Tiên, cục diện thế giới thay đổi và hy vọng về Thế Chiến 3 chống lại Liên Xô tan vỡ, những người Ba Lan lưu vong tập trung vào việc giáo dục cộng đồng của họ và góp sức cho quá trình dân chủ hóa Đông Âu.

Ông Kaczorowski sống bằng nghề kế toán, kiêm chức Bộ trưởng Nội vụ trong chính phủ lưu vong và lãnh đạo Hội Hướng đạo Ba Lan tại Anh nhiều năm trước khi lên nhậm chức tổng thống.

Niềm tin về một ngày Ba Lan được tự do đã trở thành hiện thực sau cuộc cách mạng dân chủ Đông Âu.

Năm 1990, Vị tổng thống lưu vong cuối cùng được mời về Lâu đài Hoàng gia tại Warsaw để trao ấn, kiếm và biểu tượng đại bàng trắng mang vương miện của Đệ nhị Cộng hòa (1918-1939) cho tân Tổng thống đầu tiên thời dân chủ, ông Lech Walesa.

Vạch nối giữa thể chế dân chủ đại nghị trước Thế Chiến và nền Đệ tam Cộng hòa (từ 1990) được tô đậm, bỏ qua giai đoạn Cộng hòa Nhân dân.

Tự do và hòa giải

Ông Kaczrowski cũng được vinh danh như một biểu tượng của tinh thần yêu tự do và ái quốc bền bỉ trong suối 50 năm của hàng triệu kiều dân Ba Lan ở hải ngoại.

Như lời ông Jacek Bernarski, giám đốc trung văn văn hóa Ba Lan tại khu Hammersmith, London nói với BBC News, cựu tổng thống Kaczorowski "là con người của danh dự, của chữ tín và tính khôi hài độc đáo."

Cái chết của ông Kaczorowski và các nhân vật lãnh đạo Ba Lan khác ngay tại vùng rừng Katyn một lần nữa trở thành biểu tượng, nhưng lần này là của xu hướng hòa giải với Nga.

Trong suốt 50 năm, chính phủ lưu vong Ba Lan kiên trì nói lên sự thật về vụ thảm sát hơn 20 nghìn sĩ quan và tù binh Ba Lan bởi tay Liên Xô tại rừng Katyn năm 1940, bất chấp sự im lặng vì thời cuộc của phương Tây và lời chối bỏ của Moscow.

Sau vụ 10/04, bộ phim “Katyn” của đạo diễn Andrzej Wajda, người có cha là sĩ quan cộng hòa Ba Lan bị giết tại Katyn, được chính quyền của Tổng thống Putin quyết định cho chiếu trên các kênh truyền hình lớn của Nga.

Trong khi cảm giác có lỗi của Nga được nhà báo Andriej Kolesnikow nêu trong bài về “khu rừng oan nghiệt” Katyn, Tổng Giám mục Krakow Stanislaw Dziwisz trong đám tang Tổng thống Kaczynski kêu gọi hòa giải giữa hai nước.

Nay, có ý kiến ở Ba Lan còn cho rằng người Nga cần nhìn lại không chỉ thời Stalin đẫm máu mà nên đi xa hơn nữa, nhìn cả vào di sản tàn bạo của thời Lenin để thoát khỏi nó, tạo đồng thuận lịch sử và hướng tới một tương lai chung cho Châu Âu.

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2010/04/100420_kaczorowski_symbolism.shtml

© BBC 2010


đọc thêm:

Tang lễ 33 người hai ngày đầu tuần
flickr:4537469524

Bến Việt (20.04.2010) Tin Ba Lan - Chỉ trong hai ngày đầu tuần, 33 thi hài được mai táng trong đó có thi hài nhân vật lịch sử là Tổng thống lưu vong Kaczorowski và Phát Ngôn Nhân Quyền Đại Chúng từng bênh vực người Việt. (đọc tiếp)

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License