Phát sóng thật thà

Tôn Vân Anh' s blog (13.09.2010) Trọng Tâm, Xã hội - Điều làm tôi thích thú nhất là truyền hình trực tiếp rất thật thà nên cũng vô cùng thử thách. Tôi chỉ được gặp người đối thoại 30 giây trước giờ lên sóng. Người này thường không hội ý sẽ nói chuyện gì trước, chuyện gì sau…

4984508806


Ảnh NN Ảnh kỉ niệm lối vào trường quay trực tiếp

Một số bạn đọc cho tôi hay họ muốn được biết tôi đã nói gì với dư luận trên truyền hình TVN24 và TVN xung quanh việc thủ tướng Ba Lan tới Việt Nam trong những ngày 8-10 tháng 9 vừa qua.

Ban đầu tôi định ghi và dịch lại toàn bộ những lần nói chuyện của mình. Nhưng có lẽ đó không phải cách tốt.

Thứ nhất bởi dịch lại mất công hơn nhiều vì cần đong đếm từng chữ. Thứ hai là có một số cách nói, cách diễn tả đối với người Ba Lan là hiển nhiên thì đối với người ngoại quốc có thể lại thành khó hiểu.

Ngôn ngữ

Ví dụ như khi đề cập tới nạn buôn người ở Việt Nam, nếu nói với người Việt thì phải dùng chữ „xuất khẩu lao động” để bắt đầu các diễn giải về hiện tượng buôn người. Người Ba Lan thì hiểu rõ nhất hiện trạng người lao động Việt Nam qua hai cụm từ „nô lệ” và „chính sách kinh doanh sức người”. Rất may là người dẫn chương trình TVN24 đã cho tôi cơ hội đề cập tới đề tài nhức nhối này. Anh tỏ vẻ ngạc nhiên, làm người xem quan tâm hơn tới đề tài. Tôi chỉ ra rằng nền kinh tế vĩ mô của Việt Nam đang phải bấu víu vào nguồn tài nguyên quý giá nhất, sơ đẳng nhất là sức người, chứ không phải sản phẩm do con người tạo ra.

Trong khi đó, nhà cầm quyền giam giữ ít nhất 400 tù nhân vì họ có quan điểm khác với chính quyền – chỉ theo thống kê của tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền.

Cảm tình

Cả kí giả của TVN24 hôm thứ Tư và cô Kinga Rusin xinh đẹp của tập san Dzien Dobry TVN hôm thứ Bảy đều quan tâm chuyến đi thủ tướng Tusk có ý nghĩa thế nào đối với người Việt nói chung và người Việt ở Ba Lan nói riêng.

„Người Việt biết tới Ba Lan nhờ có Giáo Hoàng John Paul II và Công Đoàn „Đoàn Kết” từng lật đổ thể chế cộng sản”. Các kí giả tỏ ra bị thuyết phục khi tôi ngỏ ý rằng Ba Lan chỉ thật sự cuốn hút người Việt di cư tới đây sau khi Ba Lan bỏ ách độc tài. Nếu Ba Lan còn cộng sản, người Việt không bao giờ sang Ba Lan ồ ạt như nhiều năm qua.

Như vậy, khán giả hiểu rằng các giá trị tự do, dân chủ hấp dẫn người Việt và có nghĩa rằng người Việt chúng ta rất đáng mến.

Tin chính và tin phân tích

Trong chương trình quay trực tiếp hôm sáng thứ Bảy vừa qua thì tôi không phải là khách mời duy nhất của cuộc nói chuyện. Một người nữa cùng xuất hiện là ông Krzysztof Mroziewicz, nguyên đại sứ Ba Lan tại Ấn độ nay là bình luận viên của tờ Polityka (Chính Trị) có tiếng của Ba Lan. Ông nói không nên quá tin vào những mảnh tin chính thức về các hủ tục ngoại giao. Các chính trị gia có thể rất hồ hởi với nhau bên ngoài nhưng trên thực tế, các cuộc nói chuyện tay đôi thường đề cập tới những vấn đề nhạy cảm. Ông Krzysztof Mroziewicz tin rằng thủ tướng Ba Lan rất thấu hiểu hiện trạng Việt Nam và được chuẩn bị tốt cho chuyến công tác Việt Nam.

Thực sự tôi cũng xác định trước, rằng tôi không lên truyền hình để đứng đối lập hay chất vấn tổng thống Tusk. Mà thực sự tôi muốn ông ủng hộ các nhà hoạt động dân chủ Việt Nam. Tôi nói với dư luận, rằng tôi rất tin tưởng vào ông D.Tusk, người từng là thành viên cốt cán của Công Đoàn „Đoàn Kết”, nay là lãnh đạo của Ba Lan dân chủ.

Không như chúng ta tưởng tượng, các buổi truyền hình trực tiếp lại chính là những „bài báo” đơn sơ nhất. Là khách mời, tôi chỉ có thể trao đổi qua loa với một nhân viên của ban biên tập qua điện thoại, nói về nhiều đề tài khác nhau mà chưa chắc đã là đề tài sẽ trao đổi trên sóng. Có khi tới giờ phút cuối, ban biên tập cùng người dẫn chương trình mới quyết định nên tập trung vào khía cạnh nào của một đề tài lớn. Nhưng không chỉ có thế, trong lúc nói chuyện, nếu kí giả dẫn chương trình thấy „hứng” với chuyện gì đó, các mẩu chuyện đáng nói khác có thể bị bỏ quên khi thời gian đã hết…

Từng phút của cuộc nói chuyện tay đôi trực tuyến ly kì như vậy: kịch tính, sôi động và không đơn giản chút nào, nhất là khi người phát ngôn muốn nói ý mình muốn nói, chứ không phải ý của người dẫn chương trình muốn thể hiện.

Thật thà

Điều làm tôi thích thú nhất là truyền hình trực tiếp rất thật thà nên cũng vô cùng thử thách. Tôi chỉ được gặp người đối thoại 30 giây trước giờ lên sóng. Người này thường không hội ý sẽ nói chuyện gì trước, chuyện gì sau, không có chuyện kí giả „thỏa thuận” trước với tôi câu hỏi. Thường là kí giả bỏ 30 giây quý giá trước giờ lên sóng để hỏi… phải phát âm tên tôi thế nào cho chuẩn.

Đối với chính trị gia, lên ti-vi là chuyện thường. Đối với tôi, được mời nói chuyện trực tiếp trên sóng truyền hình lớn loại nhất nhì của Ba Lan là một món quà quý. Không phải bởi vì hiếm mà quý. Nó quý bởi trên hết thể hiện sự tin tưởng của đài đã trao cho tôi trước khi mời tôi tới trường quay. Nó quý bởi thể hiện được rằng dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam mới là điều dư luận Ba Lan quan tâm phân tích, nhân những dòng tin khô khan về chuyến công tác của thủ tướng Donald Tusk tại Việt Nam.

Tôn Vân Anh's blog


đọc thêm:

Truyền hình cảm xúc

lưu ý: Bến Việt không lưu trữ dữ liệu của các bình luận viên dưới bất kì hình thức nào. Các dữ liệu: name, e-mail… do hệ wikidot đặt trước, không được chủ quản trang Bến Việt ghi nhận.

Bình Luận

Dodaj nową wypowiedź
lub Zaloguj się jako użytkownik serwisu Wikidot.com
(nie będzie opublikowany)
- +
O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License